به سدهء پنجم پيش از ميلاد بازمىگردد ، نهاده شده است . « 1 » « گرى » نيز گفته است : با اين كه ما نمىتوانيم دست و دخالت خدا را در رهايى شگفت بنى اسرائيل ناديده بگيريم ، اما شكاف دريا و خرق عادتى در كار نبوده است ، و نابودى فرعون و يارانش پىآمد توفانى تند و باران‌زا بوده كه ناگاهان و نامنتظره در زمان و مكانى پديد آمده كه با خواست خدا بر نابودى فرعونيان هماهنگ بوده است ؛ و اين نابودى و آن رهايى ، نه به شيوهء معجزه و غيرطبيعى - چنان كه در تورات آمده « 2 » - كه به شيوه‌اى طبيعى روى داده است . « 3 » اما از ديدگاه قرآن ، اين رويداد آشكارا و بىهيچ گمانى ، معجزه و نشانه‌اى شگفت شمرده شده است ، آنجا كه مىگويد : « به موسى گفتيم : چوبدستت را به دريا زن ، [ و چون زد ، ناگاهان ] دريا شكافت [ و دوپاره شد ] و هر پاره‌گويى كوهى بود بشكوه ، و آن ديگران را به آنجا نزديك كرديم و موسى و همهء همراهانش را رهايى داديم ، و سپس آن ديگران را غرقه ساختيم ، همانا كه در اين كار آيه و نشانه‌اى شگفت است ، و بيشتر آنان مؤمن نبودند » . « 4 » در اينجا اشاره به يك نكته بجاست و آن اين كه : خداوند شكافته شدن دريا را كار خود خوانده و به خود نسبت داده است ، تا نشان دهد كه اسرائيليان همراه او و زير نظر او از دريا گذشتند ، و اين كه فرمود : « شما را رهايى داديم و فرعونيان را غرق ساختيم » ، « 5 » نشانگر منّت بزرگى است كه خدا با شكاف دادن دريا بر آنان نهاد ، چرا كه شكاف دريا براى آنان دو پىآمد بسيار نيكو داشت : يكى رهايى خودشان و ديگرى نابودى دشمنانشان . و ايمان دينى درست ، خواستار اين است كه ما شكاف دريا ، اين رويداد شگرف را با آن پىآمدهاى شگفتش ، معجزه و نشانه‌اى خدايى بدانيم كه به دست موسى صورت گرفته است . معجزه‌اى كه گروهى آن را بىهيچ دليل و مدرك درست و پذيرفتنى ، رويدادى طبيعى شمرده‌اند . « 6 » گذشته از همهء اين‌ها ، ما نمىتوانيم سخن كسانى را بپذيريم كه كوشيده‌اند ، معجزه‌اى به اين آشكارى را رويدادى طبيعى در عوامل جغرافيايى و برخاسته از جزر و مدّ دريا فرا نمايند . « 7 » و

--> ( 1 ) . J . Gray , Israel in the Near Eastem Mythology , New york , 1969 , p . 107 . ( 2 ) . سفر خروج ، 12 : 32 . ( 3 ) . J . Gray , op - cit , p . 107 . ( 4 ) . سورهء شعراء ، آيهء 62 - 67 . ( 5 ) . « فَأَنْجَيْناكُمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ » ( سورهء بقره ، آيهء 50 ) . ( 6 ) . محمد سيد طنطاوى ، بنو اسرائيل فى القرآن و السنة ، قاهره ، 1968 م ، 1 / 459 . ( 7 ) . G . Roth , A Short History of the Jewish popple , 1969 , p . 6 .